Welkom in Westeremden
WESTEREMDEN
info
Andreaskerk



De aan Andreas gewijde kerk van Westeremden ligt boven op de wierde, die ongeveer 5,5 meter boven NAP ligt.
De wierde is in het begin van de 20ste eeuw voor tweederde afgegraven.

De huidige kerk dateert van na 1238 toen de voorganger ervan afbrandde, of er nog stukken van deze kerk terug te vinden zijn in het huidige gebouw blijft onduidelijk.
Sommige menen dat het koor van latere datum is dan het schip en dat schip waarschijnlijk de brand grotendeels heeft overleefd.
In ieder geval werd reeds in 1259 de huidige kerk ingewijd'hetgeen reeds wijst op een beperkte herbouw.

Wat we nu nog kunnen zien is het overblijfsel van een oorspronkelijk romanogotische kruiskerk. Sporen van de zuidelijke dwarsarm zijn nog te zien in de buitengevel, waar een deel van een spitsbogige scheiboog in de bakstenen muur zit verwerkt. Men vermoedt dat de beide dwarsarmen van de kerk reeds voor de reformatie zijn afgebroken, dit vanwege het feit dat in de zuidwand ter hoogte van de voormalige dwarsarm twee dichtgemetselde vensters te vinden zijn, die mogelijk als hagioscopen fungeerden. Van de oorspronkelijke romaanse vensters zijn de dichtgemetselde lijsten te vinden in de noordwand. 

De lengte van de huidige rechthoekige kerkruimte bedraagt 28,40 m en de breedte in het schip 10,00 m en in het koor 10,40 m. De helft van het plafond (aan de westzijde) bestaat uit een horizontale houten zoldering (kerkebeun) uit 1678 en twee traveeën met koepelgewelven aan de oostzijde, waarvan de meest oostelijke door zes ribben in zes delen is verdeeld en de westelijke in acht delen.
De zes ribben  van het koorgewelf zijn met bogen aan elkaar verbonden en direct bij de bouw bepleisterd.In het middelpunt van het gewelf is een cirkel met rode en zwarte ranken en lelies uit de eerste helft van de 13e eeuw zichtbaar. Het (oorspronkelijke) vieringgewelf heeft eveneens boogjes tussen de acht ribben en in het midden een cirkel met schildering van een vierpas met leliemotief.
Diverse afbeeldingen bevinden zich in de vlakken van het gewelf, de zondeval (oostzijde en herontdekt in 1926), Johannes de doper als boeteprediker met een boek waarop een kruislam en de H.Laurentius als diaken met in zijn rechterhand het rooster waarop hij werd verbrand en in zijn linkerhand een geldbuidel (zuidzijde) en aan de noordzijde H.Dorothea met een krans van rozen in de linkerhand en H.Barbara met een toren in haar handen.

De westmuur dateert uit 1808 toen de kerktoren werd afgebroken en de kerk werd voorzien van een dakruiter. De koorafsluiting(oostmuur) is rijk versiert met siermetselwerk en bevinden zich in de bovenste laag vier nissen met daartussen kolonnetten, waar boven vijf driehoekige spaarvelden en er ondervan  een laag met drie dichtgemetselde ramen. Aan de binnenzijde bevinden zich onder deze ramen twee rondbogige spaarvelden.

In de kerk treffen we een vloer aan van oorspronkelijk voornamelijk groen geglazuurde plavuizen. Tussen het schip en het koor bevindt zich een geschilderde koorhek uit halverwege de 17e eeuw. De kansel is uit dezelfde periode en wordt omgeven door een doophek. De herenbank tegenover de kansel is iets ouder,terwijl het overige meubilair ongeveer dateert uit de 2e helft van de 17e eeuw.

Het orgel is in 1874 omgebouwd door Petrus van Oeckelen (een bekende bouwer in deze regio) , deze neogotische orgel kwam oorspronkelijk uit Bedum.

De klokken zijn in 1685 omgesmolten  uit de waarschijnlijk al voor 1238 daterende klokken van de oude kerk. De grote klok draagt naast een opschrift het wapen van de heer van Stedum, die het collatierecht over deze kerk had.
Op de kleine klok staat; MDCLXXXV is dese klocke nieus vergoten tot Embden in Fivelingo Carolus Spronneaux & Hugo Weri me fecerunt anno 1685.
Helaas zijn deze klokken in de WO-II gevorderd en verdwenen, in 1950 is er een nieuwe klok geplaatst in de dakruiter.

In 1973 is de kerk overgedragen aan Stichting oude groninger kerken en in 1979 gerestaureerd.

De Andreaskerk doet nu ook dienst als trouwlokatie.


                              


                                                                 Bron; Stichting oude groninger kerken, Rijksarchief Groningen                                                                                                               Pronkjewail met Alex Vissering

           Voor meer gedetaileerde foto's en informatie kijk op www.groningerkerkendigitaal.nl






 

Algemeen
Andreaskerk
Ons dorpshuis
Dorpsarchief
Ien en om 't Wiergat
Fivelboezem
"Sterke verhalen"
Nieuwsbrief gemeente Loppersum en mededelingen
Welkom in WesteremdenNieuws en aktiviteitenVoorzieningenOrandoSport en SpelKunst en cultuurOverige verenigingenHandige linksDisclaimer